29 september 2004: Commissie Binnenlandse Zaken
Problematiek gezinshereniging, schijnhuwelijken


Filip Anthuenis (VLD)

Het probleem van het misbruik van de gezinshereniging is actueel, mede door een aantal uitlatingen van mevrouw Vogels. Een aantal mensen in deze commissie is hier al jaren mee bezig. Het verheugt ons te vernemen dat de regering naar oplossingen zoekt. De aanpak van de misbruiken stond trouwens al in de regeerverklaring.

Misbruiken doen zich voor op vele terreinen zoals de gezins- en familiehereniging en de uithuwelijking. Ook het huisvestingsprobleem moet onder ogen worden gezien. Mensen die naar hier overkomen belanden vaak al snel op wachtlijsten van huisvestingsmaatschappijen en krijgen dan veelal voorrang. Er zijn ook financiële problemen, voor gezinnen die uiteenvallen, maar ook voor de OCMW's en de overheid. Het voornaamste probleem inzake schijnhuwelijken is dat ze niet strafbaar zijn. De snel-Belgwet wordt ook misbruikt. Het doel van de misbruiken is hier verblijfsrecht te krijgen. Mensen moeten natuurlijk kunnen huwen en Belg worden, maar er mogen geen misbruiken zijn. Er is een brede meerderheid om er iets aan te doen. Wij vragen de minister om er bij minister Onkelinx op aan te dringen dat er iets zou gebeuren. Wat is de toestand? Zal de minister een initiatief nemen? Hoe zou eventueel een parlementair initiatief kunnen worden georganiseerd?

 

Minister Patrick Dewael
Er zijn misbruiken op verschillende terreinen: schijnhuwelijken met het doel een verblijfsvergunning te bekomen, huwelijksshoppen tussen verschillende gemeenten, gezinshereniging met het oog op het bekomen van steun en EU-onderdanen die met hun gezin naar ons land komen omdat in eigen land de procedure voor gezinshereniging strenger is. Het regeerakkoord kondigde initiatieven aan in de strijd tegen het misbruik van de verschillende immigratieprocedures. Een aantal concrete maatregelen werd opgesomd: het aanscherpen van de verbintenis tot tenlasteneming, de voorkeur voor tijdelijke verblijfsvergunningen voor ouders en grootouders, adequate maatregelen bij aanvragen tot gezinshereniging en het gebruik van biometrische gegevens bij visumaanvragen.

De aanpak van het probleem is natuurlijk multidisciplinair. Voor een aantal zaken zijn de Gemeenschappen bevoegd. Ik heb de aandacht van de minister van Justitie gevestigd op de problematiek en heb een aantal beleidsmaatregelen gesuggereerd. Het gaat in de eerste plaats om de strafrechtelijke beteugeling van schijnhuwelijken. Het moet ook mogelijk worden de Belgische nationaliteit af te nemen van vreemdelingen die een schijnhuwelijk hebben gesloten. Er is ook een uniforme aanpak nodig door de parketten. Het college van procureurs-generaal zou terzake richtlijnen kunnen geven. Ook de oprichting van een databank kan nuttig zijn. Ik wil alle mogelijkheden aanwenden om de misbruiken van migratieprocedures te bestrijden. Ik zal een aantal initiatieven nemen met betrekking tot de wet van 1980.

Strengere controle

Ik zal, met minister De Gucht, de afgifte van visa en verblijfsvergunningen op grond van gezinshereniging strenger beoordelen. Onze diplomatieke posten in het buitenland moeten meewerken. Vaak worden visa verstrekt door lokaal personeel. Wij zullen strenger moeten toezien. Ik heb hierover afspraken gemaakt met de minister van Buitenlandse Zaken.

Er moet ook gesleuteld worden aan de verblijfswetgeving. De regelgeving inzake gezinshereniging moet worden aangepast binnen de ruimte die de Europese regelgeving ons laat. Bepaalde voorstellen die ik hier heb gehoord passen daar niet in.

Mijn administratie heeft hard gewerkt aan een voorontwerp van wet om misbruiken inzake gezinshereniging en schijnhuwelijken tegen te gaan. Het is de bedoeling om de betrokkenen een verblijfsvergunning voor beperkte duur, we denken aan drie jaar, uit te reiken. Die kan worden beëindigd indien daartoe reden bestaat, maar men moet steeds rechtvaardig en correct blijven. Na die periode kan een Ik wens mij te houden aan de duidelijke timing waarbinnen we onze wetgeving aan de Europese richtlijn moeten aanpassen en zal dus zo snel mogelijk een voorontwerp van wet voorleggen aan de ministerraad. De tweede categorie betreft de gezinshereniging met Belgen en EU-onderdanen, met name artikel 40 van de Vreemdelingenwet. Hierbij moet de Europese richtlijn 2004/38 voor 30 april 2006 worden omgezet. Deze richtlijn maakt het mogelijk om gedurende langere tijd te controleren of de betrokkenen aan de voorwaarden voldoen en om personen te verwijderen die het socialezekerheidsstelsel onredelijk belasten. Mijn administratie zal de omzetting van deze richtlijn goed voorbereiden om elk mogelijk misbruik tegen te gaan. Hierbij zullen wij erop toezien dat onze verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd worden uitgereikt.

Duidelijke timing

Dit is in overeenstemming met richtlijn 2003/86, die tegen 3 oktober 2005 in onze wetgeving moet worden vertaald. Ik wens mij te houden aan de duidelijke timing waarbinnen we onze wetgeving aan de Europese richtlijn moeten aanpassen en zal dus zo snel mogelijk een voorontwerp van wet voorleggen aan de Ministerraad. De tweede categorie betreft de gezinshereniging met Belgen en EU-onderdanen, met name artikel 40 van de Vreemdelingenwet. Hierbij moet de Europese richtlijn 2004/38 voor 30 april 2006 worden omgezet. Deze richtlijn maakt het mogelijk om gedurende langere tijd te controleren of de betrokkenen aan de voorwaarden voldoen en om personen te verwijderen die het socialezekerheidsstelsel onredelijk belasten. Mijn administratie zal de omzetting van deze richtlijn goed voorbereiden om elk mogelijk misbruik tegen te gaan. Hierbij zullen wij erop toezien dat onze procedures even streng zijn als in onze buurlanden. Misschien moet ook de gelijkschakeling van EU-onderdanen en Belgen herbekeken worden. Tegelijk moeten we ook de procedure tot het verkrijgen van de Belgische nationaliteit verstrengen. Inzake de huwelijksshopping moeten we trachten om een weigering van een gemeente om een huwelijk te voltrekken te laten opnemen in het Rijksregister en beschikbaar te maken voor alle gemeenten en steden. Ook moet de adviescommissie voor vreemdelingen voltijds beroepsprocedures behandelen in plaats van tweemaal per maand. Tegelijk moeten de balies hun verantwoordelijkheid opnemen inzake vertragende beroepsprocedures.

Het zal echter niet eenvoudig zijn om alle misbruiken tegen te gaan. Ik ben echter vast van plan om, loyaal aan het regeerakkoord, de strijd tegen misbruik van immigratieprocedures op te voeren.

 


BRON: integraal verslag kamercommissie Binnenlandse Zaken